Désorientale

Gelezen door: Theo Schippers (104 boeken)

Citaat: "(...) une sorte de panique s'emparait de Mère. Si ce garçon arrivait à supporter à ce point la souffrance, s'il était capable de faire face sans flancher, qui sait ce qu'il pourrait faire une fois adulte. Des années plus tard, debout derrière la fenêtre de la cuisine, Sara éprouverait ce même sentiment en suivant des yeux Darius, une enveloppe contenant la première lettre ouverte au Shah sous le bras..."

Auteur en plot
De auteur komt uit Iran. Haar ouders waren opposanten van het regime en toen Négar Djavadi tien jaar was, is de familie gevlucht naar Parijs. Daar heeft Djavadi gewerkt in de kunstenwereld. Dit is haar eerste boek.
Het verhaal dat ze geschreven heeft, gaat hand in hand met haar verleden. Het gaat ook om een Iraanse familie. De ouders zijn opposanten aan regeringen, van de Shah en Khomeiny natuurlijk ook. Wanneer de hoofdpersoon (Kimia) elf is, vlucht de familie naar Parijs. Kimia is lesbisch, en bevindt zich tijdens het verhaal in een ziekenhuis, waar ze wacht op in vitro inseminatie. Daar vertelt ze haar verleden, maar niet rechtlijnig, wel met grote sprongen in de tijd.

Doordat haar eigen leven en het verhaal van het boek zo samenvallen, kunnen we veronderstellen dat veel van wat verteld is, gebaseerd is op waar gebeurde feiten. Indien Djavadi dit niet allemaal zelf heeft meegemaakt, zal ze wel voldoende verhalen hebben van andere migranten die ze ook heeft kunnen gebruiken. En uiteraard gebruikt ze ook de politieke geschiedenis zelf.

Thema’s
Met dit verhaal wilde de auteur twee dingen bereiken:
- Kennelijk heeft ze in Parijs ervaren dat Westerlingen tegen Iraniërs aankijken als tegen cultureel en intellectueel achtergestelde figuren. Ze wilde ons tonen hoe het Iran was van voor de Shah, voor Khomeiny, ons vertellen over de mooie tijd van toen. Een Iran waar ze een heerlijke kindertijd gehad heeft en zelfs graag naar terug zou willen maar dat helaas niet meer bestaat. Of de Iraniërs van nu nog zo ontwikkeld zijn als de mensen die zij gekend heeft, dat kan ze niet zeggen.

- Djavadi wilde ook beschrijven hoe het persoonlijk aanvoelt om weg te zijn uit de ene cultuur, en in een totaal ander land terecht te komen. Een land waar je een bepaald beeld van hebt (zeer idealistisch) maar waar in de ambassade al meteen corrupt om geld gevraagd wordt, en waar iedereen druk-druk-druk met zichzelf bezig is… de ontgoocheling is groot. De titel ‘Désorientale – weg uit het Oosten, maar ook ‘désorientée’ – de weg kwijt – is veelzeggend.
En ik kon mezelf er niet van weerhouden te denken dat cultuurverschillen er niet toe doen in onze relaties met migranten, zelfs niet arm en rijk. De reden waarom deze relaties moeilijk zijn, zijn niet de culturele verschillen, wel het feit dat wij net zomin als zij, gelukkig zijn, en vooral bezig met onszelf.

Stijl
De thema’s zijn lang niet makkelijk, maar de schrijfstijl is nooit triest. Opgewekt en teder zijn de relaties, triest kunnen gedachten of de gebeurtenissen soms zijn, maar uiteindelijk vertelt Djavadi heel ruimdenkend, eerlijk en open.
Het boek is ook opgebouwd uit vele korte verhalen. Van het ene verhaal naar het andere worden grote sprongen in de tijd genomen. Het is allemaal heel gevarieerd, zet aan tot lezen, en wordt, naarmate herkenbaarder voor ons westerlingen, steeds meeslepender.

Enkele minpuntjes
Voor mij werd er teveel gebruik gemaakt van wonderbaarlijke toevalligheden, die dan nog belangrijk zijn voor de plot ook. Misschien slikt het Oosterse publiek dit gretig, maar ik vrees dat wij te zeer gewend zijn aan broodje-aap verhalen om dit nog te kunnen smaken.

Ik ben geen fan van geschiedkundige romans. Daarom vond ik het jammer dat het verhaal drie generaties teruggaat in de tijd – op zich mocht dit zeker wel, om zaken in de geschiedenis van Iran te kaderen, maar er wordt zeer uitgebreid geschreven. Pas halfweg het boek kreeg ik genoeg aanknopingspunten met het heden, en vanaf toen ging ik steeds sneller lezen, werd het een echt meeslepend verhaal.

Conclusie
De minpuntjes hoeven echt geen bezwaar te zijn. Wie een mooi boek wil lezen over hoe de bevolking in Iran echt is (of was voordat de regimes zwaar fundamentalistisch werden), en wie de gevoelens wil kennen van een migrantenfamilie uit Iran, die heeft hier een heel mooi geschreven boek, dat voor een groot deel op echt gebeurde feiten gebaseerd is, althans dat vermoed ik.

 | Reacties (0)Delen |
0 reacties: