Fabiola en Franco De marionet en de dictator

Gelezen door: André Oyen (3544 boeken)

Citaat: "Na het jawoord van Fabiola zal Franco het koninklijke huwelijk aanwenden om zijn regime in een gunstig daglicht te stellen. De toekomstige koningin wordt het symbool van de traditionele deugden van de Spaanse vrouw: vroom en barmhartig. Iedereen weet dat foltering en moord alomtegenwoordig zijn in het Spanje van Franco. Maar het koninklijke koppel zal met de oude dictator tafelen, in het buitenhuis verblijven dat hij ter beschikking stelt, een bezoek aan zijn jacht brengen… De koning der Belgen tekent zijn brieven aan de caudillo – de leider – met ‘Uw toegenegen Boudewijn’. Die sympathie voor het franquistische bewind zal de koninklijke politiek beïnvloeden. Franco wil zijn dictatuur laten toetreden tot Europa. "

Doña Fabiola Fernanda María-de-las-Victorias Antonia Adelaida de Mora y Aragón (1928-2014) trad in 1960 in het huwelijk met Boudewijn, koning der Belgen (1930-1993). Zij was een telg uit een welvarende Spaanse familie die in de negentiende eeuw in de adelstand was verheven. In 1960 werd de bruiloft van koning Boudewijn met Fabiola de Mora y Aragón aangekondigd aan de Belgische bevolking door de toenmalige premier Gaston Eyskens. Meteen wordt de Belgen meegedeeld dat de familie van de toekomstige vorstin geen uitstaans had met de Spaanse Burgeroorlog, een conflict dat diepe wonden achterliet.

Die uitgesproken apolitieke houding van een grote Spaanse familie intrigeerde historica aan de ULB Anne Morelli. Bovendien was generaal Franco, het Spaanse staatshoofd, niet aanwezig op het huwelijk. Zijn dochter wel. Een diplomatieke combinatie? Ook dat wou ze aan nader onderzoek onderwerpen. Om er het fijne van te weten was ze aangewezen op de archieven van de toenmalige eerste minister Gaston Eyskens en de archieven van het koninklijk paleis. Helaas had Gaston Eyskens tijdens zijn laatste levensjaren zijn archieven ‘gezuiverd’ zoals de Leuvense archivaris haar bevestigde. Ze bevatten niet langer bruikbare informatie voor dit boek. En de archieven van het koninklijk paleis uit 1960? Eerst kreeg ze te horen dat ze ze kon inkijken vijftig jaar na de evenementen (in 2010). Nadien mocht ze ze pas raadplegen na het koningschap van Albert II (in 2013). Tot slot vernam ze dat de archieven over Boudewijns bewind niet toegankelijk zijn. De archieven van de Belgische minister van Buitenlandse Zaken zijn wel openbaar maar verstrekken amper inlichtingen over dit delicate onderwerp. Gelukkig was de oogst in Spanje beter. De archieven van het koninklijk paleis (Archivo General de Palacio Real), die van het ministerie van Buitenlandse Zaken (Ministerio de Asuntos Exteriores - Dirección general de política exterior) en de archieven van de adel (Archivo Histórico Nacional - Sección Nobleza) kon ze echter uitpluizen zonder restrictie. Dat was (onverhoopt) ook zo voor de archieven van generaal Franco (Fundación Nacional Francisco Franco) die heel wat informatie opleverden.

De nostalgici naar de tijd van Franco zijn o zo trots op de uitstekende verstandhouding van het Belgische koninklijke koppel met de dictator. De archieven, vooral de Spaanse, tonen aan dat de Belgische eerste minister loog. De aanstaande koningin kwam niet uit een apolitieke familie, haar familie was wel degelijk betrokken bij de Burgeroorlog. Fabiola’s familie was rabiaat antirepublikeins. Haar broer Gonzalo vocht aan de zijde van de nationalisten na zijn studies aan het Sint-Michielscollege in Brussel. Vóór het huwelijk frequenteerde Fabiola bedenkelijke personages van het franquistische regime – sommige gezagdragers hadden zelfs aan het Oostfront gevochten of Léon Degrelle ondersteund. De familie Mora onderhield, zoals de meeste families in de Spaanse aristocratie, goede banden met het Spaanse staatshoofd, de nationaalkatholieke en fascistische dictator Franco, die de Spaanse kroon had toegezegd aan de troonopvolger Don Juan de Bourbon. Carmen Polo, de echtgenote van Franco, was aanwezig bij het overhandigen aan Fabiola door Fernando María Castiella van het diadeem, huwelijksgeschenk vanwege de Spaanse regering.

De goede verhouding bleef bestaan tot de dood van Franco. Fabiola zou volgens sommige critici [bron?] gecorrespondeerd hebben met de Franco's. Ze bracht als koningin samen met Boudewijn privébezoeken aan het echtpaar Franco, die in sommige milieus bekritiseerd werden. De band tussen het Belgische koningskoppel en de Spaanse caudillo werd warmer dan wat diplomatiek noodzakelijk mag worden geacht. Het stel zag in Franco iemand die het traditionele roomse Spanje verdedigde tegen de goddelozen. De door Franco gefaciliteerde huwelijksreis ging dan ook naar een Spaans klooster. En Fabiola kon zich wel vinden in de aandacht die ze kreeg, zelfs tijdens het absolute hoogtepunt van de Franco-dictatuur. Ze deinsde er bijvoorbeeld niet voor terug om naast Franco's echtgenote te verschijnen. Ze accepteerde met de glimlach cadeaus, zoals dure juwelen. Ze nam met veel plezier de rol van "charmeambassadrice" van Spanje, toen extreem Francogezind, op zich.

De foute vriendschap werd lange tijd met de mantel der liefde bedekt. Maar na het overlijden van koning Boudewijn kwam Fabiola onder vuur te liggen. Fabiola’s belastingontwijkingtrucs en fundamentalistisch katholicisme konden de Belgen niet bekoren. Ook haar vriendschap met Franco kwam weer boven water. Haar begrafenis vorig jaar was dan ook een bescheiden affaire. Aan de hand van een degelijke research gestaafd door geschiedkundige werken, krantenartikels en archiefstukken in de hand toont Anne Morelli niet alleen aan hoe Franco Boudewijn en Fabiola in de watten legde, maar ook hoe ons toenmalige vorstenpaar tot het bittere einde met Franco bevriend bleef en zelfs een zielsverwant in hem zag. Een gedegen studie over een heikel onderwerp.

 | Reacties (0)Delen |
0 reacties:

Locatie: Spanje