Rivieren

Gelezen door: André Oyen (3156 boeken)

Citaat: "‘we waren knapen aan de beek, jongelingen op de Main, mannen op de Rijn. Ik heb van hem gehouden, ik heb hem verraden, mijn hele leven draaide om hem. Maar we zijn elkaar nooit nader gekomen dan nu, en over een paar uur bereiken we als oude mannen de zee, zonder elkaar te kennen.’"

Martin Michael Driessen is toneel- en operaregisseur. En schrijver. Hij debuteerde in 1999 met Gars maar brak in 2012 door met zijn roman Vader van God. In dit boek herschreef hij de bijbel op een zeer persoonlijke en eigenzinnige manier. Het boek werd ook algemeen bejubeld om zijn fantasievolle aanpak en zijn frisse, humorvolle kijk op wat de schepper van van de wereld er nu eigenlijk van gebrouwen had.
In 2015 publiceerde hij met Liesbeth Lagemaat als Eva Wanjek de historische kunstenaarsroman Lizzie. In zijn nieuwe boek, een bundel met drie fascinerende novelles worden we geconfronteerd met verhalen waarin rivieren in diverse landschappen haast een hoofdpersonage vormen. Rivieren zijn getuiges, verdelen en stromen en slingeren door levens en tijden.
Het eerste verhaal gaat over een acteur die een kanotocht in de Ardennen maakt om een wat beter zicht op zijn mislukte kunstenaarsleven en zijn alcoholverslaving te krijgen. De door hem zo begeerde rol van Macbeth zal hij nooit in de wacht kunnen slepen maar hij wil zijn vrouw, zijn zoon en zijn agent bewijzen dat hij van zijn alcoholverslaving af kan raken door een kanotocht te maken over de rivier de Aisne van Sainte Menehould naar Vouziers. Met zijn laatste fles wijn en zijn laatste Famous Grouse tracht hij natuur en verslaving te overwinnen. De tocht kent een dramatisch verloop en het wordt een hellevaart zonder weerga.
In de tweede novelle worden de levens van twee mannen, Konrad en Julius bepaald door de Main en de Rijn. Beiden zijn vlotters, die al van jongs af aan boomstammen stroomafwaarts sturen. Ze zijn vrienden maar eigenlijk is Julius de meerdere op zakelijk vlak. Julius, wiens vader het bedrijf runt, is gymnasiast en Konrad dagloner. Beide jongens lijken heel hecht te zijn, maar gaandeweg wordt het hen en de lezer duidelijk dat iets hen zowel samenbrengt als hen uit elkaar drijft. Ze kennen elkaar niet wezenlijk en dat wordt er echt niet beter op met ouder worden. Julius vecht in de Eerste Wereldoorlog en verkent zijn persoonlijke grenzen, terwijl het leven van Konrad zich dicht rond de rivier blijft afspelen. Zijn enige ontspanning zijn zes boeken, allemaal van Jules Verne, die Julius hem ooit gaf. En in die boeken zit een grote droom verborgen zijnde een reis over de Rodach via Main en Rijn naar de zee. Als die reis werkelijk plaatsvindt, krijgt Konrad het gevoel dat hij een vriend verloren heeft, terwijl hij toch nooit veel met Julius heeft kunnen delen. Ook Julius trekt zijn conclusie, maar het het is uiteindelijk de rivier die verder stroomt en naar zee leidt.
Een heel mooi en sterk verhaal dat de broeierige sfeer van de verhalen van E.M. Forster in herinnering brengt. Pierre en Adèle, is de derde novelle uit Rivieren die ons dan weer aan Marcel Pagnol doet denken. Deze derde is de geschiedenis van een vete tussen twee families die al generaties lang voortduurt. Het geschil dat hen verdeelt, gaat over de eigendom van stukken grond aan weerszijden van het riviertje de Issou, in Noord-Frankrijk. Telkens als deze stroom door hoog water of door droogte zijn bedding verlegt ontstaan er ruzies over de juiste grens. Maar de rivier, niet meer dan een beek, is ook een scheiding tussen hugenoten en katholieken en tussen collaborateurs en patriotten. Naar mate de tijd verstrijkt groeit ook de jaloezie, trots en hebzucht. De enige die een oplossing voor het conflict tracht te vinden is notaris Eduard Salomon. Uiteindelijk bereikt hij een soort compromis dat nog tot het nodige drama leidt.
Rivieren kent drie vlammende stukken proza die door tijd, geschiedenis en over grenzen zweven en de lezer een rijke inkijk gunnen in de wereld van religie, kunst, literatuur en muziek.

 | Reacties (0)Delen |
0 reacties:

Gelezen door: Dennis P. (770 boeken)

Citaat: "'Ken je die zin uit dat oude sprookjes? Iets beters dan de dood zullen we overal vinden... Ga mee, Konrad.'"

Drie verhalen die meanderen rond rivieren, elk in hun eigen tijdperk. Elk van de hoofdpersonages is op zoek naar zijn nieuwe leven, naar een verbetering van zichzelf, maar elk worden ze genadeloos afgestraft door de oerkracht van de rivier, de stroom van het leven.

Driessen is een meester, dat mag ik wel zeggen, in het oproepen van prachtige, lijflijke situaties en beelden. Tijdens het lezen had ik zelfs olfactorische indrukken, hoewel dat schijnbaar onmogelijk lijkt. Zeer klassiek in opbouw, maar modern in uitvoering. Geen wonder dat het zo bejubeld werd.

 | Reacties (0)Delen |
0 reacties:

Gelezen door: Karla (66 boeken)

Citaat: ""Tot nog toe had hij niet veel bewerkstelligd, vond hij. Hij was geboren, net als Napoleon, Beethoven en Jules Verne, maar daar hield de overeenkomst op." "

Driessen prijkt met dit boek op de shortlist voor de Fintro Literatuurprijs, nadat hij vorig jaar met hetzelfde boek ook al de ECI Literatuurprijs in de wacht sleepte. Hij mocht tegelijk de Lezersprijs mee naar huis nemen. Met een dergelijk palmares schep je vanzelfsprekend hoge verwachtingen. Ik kan dus niet zeggen dat ik volledig onbevangen aan dit leesavontuur begonnen ben. Gelukkig heeft het boek me niet teleurgesteld. In Fleuve Sauvage volgen we een operazanger die zichzelf graag zou zien in een glansrol als Macbeth. Zijn alcoholverslaving speelt hem echter danig parten. Kan een eenzame kanotocht over de Aisne zijn leven terug op de rails zetten of beslist de rivier er anders over? De zintuiglijkheid waarmee de auteur de odyssee van zijn personage beschrijft, kruipt onder de huid, maar roept bij mij als lezer geen mededogen op. Dat de zelfingenomen, cynische (anti)held roemloos ten onder zal gaan, staat van in het begin als een paal boven water en de apocalyptische scene waarbij dit na een kleine 30 pagina's gebeurt is heerlijk over the top. Met het tweede verhaal, De reis naar de maan, zetten we een stap terug in de tijd. De veertienjarige Konrad mag voor het eerst mee de rivier op om "stammen te vlotten". Het is zijn droom om de grote rivier (De Rijn) volledig af te varen. Zijn rijke "vriend" Julius kan dit voor hem mogelijk maken, maar weet zelf niet goed welke richting hij in zijn leven wil uitslaan. Ook in dit verhaal staat de drang van de nietige mens om een grote persoonlijke ambitie te realiseren centraal en de grootse natuur waartegen hij uiteindelijk het onderspit moet delven. Op rijpere leeftijd gekomen beseffen de twee hoofdpersonen uit dit verhaal dat hun leven een mislukking is. Tegelijk slagen ze er niet in met elkaar te communiceren. Dit verhaal leest als een ouderwets jongensboek, tijdens de technische beschrijvingen van het vlotten had ik soms moeite om er mijn volledige aandacht bij te houden. Daarbij moest ik denken aan De avonturen van Arthur Gordon Pym van Edgar Allen Poe (voor zover ik me dat boek nog kan herinneren, de leeservaring was in elk geval vergelijkbaar). Pierre en Adèle gaat over twee rivaliserende families die elk een lap grond bezitten. Een rivier meandert als grens doorheen hun goed en houdt de strijd al generaties lang levend. De onberekenbare rivier verlegt namelijk steeds opnieuw de grens, altijd in het voordeel van de vijand. Dit verhaal heeft iets van een streekroman, maar nog meer is het een parabel met archetypische personages, die zichzelf ongelukkig maken doordat ze er niet in slagen zich los te maken van hun traditie en materiële noden. De mens heeft de destructieve neiging om zichzelf te laten meesleuren in de ondergang van zijn tegenstander, als hij daarmee kan beletten dat de andere het pleit wint. De hilarische plotwending (de ontdekking van een schat) versterkt hierbij het theatrale effect. Kortom, een verhaal over menselijke tekorten en het gevoel dat het gras altijd groener is aan de overkant. In de drie verhalen meandert, kolkt, stroomt,... de beeldenrijke taal in het ritme van de rivieren. (Ik weet dat deze vergelijking flink cliché is). De rivieren zijn de vaste hoofdpersonages, die de tragische, menselijke figuren slechts als tijdelijke figuranten laten meedoen. De auteur doorspekt de verhalen met verwijzingen naar literatuur (vb. Jules Verne), religieuze rituelen, mythologie (vb. Die Loreley), theater/opera (Shakespeare), film (Deliverance) en demonstreert af en toe iets te nadrukkelijk zijn eruditie door het gebruik van moeilijke woorden (vb. querulant). Maar laat dit slechts een minimale kanttekening zijn bij een boek dat ik zeker wil aanraden! Martin Michael Driessen levert een verhalenbundel af met drie pareltjes die aanzetten om na te denken over de menselijke natuur, over de nietige mens die vol zelfoverschatting met zijn gewichtige idealen en verwachtingen in het leven staat en op die manier nooit geluk zal vinden, want de overweldigende natuur blijft ontembaar. Een jongensboek, bevolkt met anti-helden.

 | Reacties (0)Delen |
0 reacties:

Gelezen door: Paul Degrande (46 boeken)

Drie novelles met sferische verrassende plotwendingen waarbij telkens het wassende water van zowel kleinere, zoals een onooglijk - twistzaaiend - beekje in Bretagne, dan wel grootse rivieren zoals de Main of De Rijn de hoofdrol in opeisen. - Rivieren die voortstuwen wat moet worden gebracht van her naar der vol van onopgediepte drijfveren, verzwinden en verzwelgen wat beter niet meer aan de oppervlakte komt, opbollen tegen de tijd en tegen beter weten in. Maar bovenal twisten weten te beslechten daar waar de mens ontoereikbaar blijkt in te zijn!

 | Reacties (0)Delen |
0 reacties:

Locatie: Duitsland