Alfred & Emily

Gelezen door: leesbeest (64 boeken)

Citaat: "That war, the Great War, the war that would end all wars, squatted over my childhood. The trenches were as present to me as anything I actually saw around me. And here I still am, trying to get out from under that monstruous legacy, trying to get free. If I could meet Alfred Tayler and Emily McVeagh now, as I have written them, as they might have been had the Great War not happened,I hope they would approve the lives I have given them. "

In dit boek probeert nobelprijswinnaar Doris Lessing in het reine te komen met de erfenis van haar ouders. Immers, doordat haar vader zijn been verloor in de oorlog en haar moeder's geliefde verdronk in het kanaal blijft de Eerste Wereldoorlog als een ontstellende aanwezigheid doorheen haar jeugd nazinderen.

Op een fantasievolle manier geeft ze haar ouders een nieuw bestaan. Ze verhaalt in het eerste deel van Alfred & Emily hoe het leven van haar ouders zou kunnen gelopen zijn als de Grote Oorlog er niet was geweest. Ze doet dat met zoveel liefde en inleving dat het tweede deel van het boek, waarin ze het werkelijke leven van haar ouders vertelt, als een koude douche op de lezer valt.
Het zware leven in Rhodesiƫ, het heimwee en het nooit naar Engeland terug geraken, raakt het hart van de lezer.

Doris Lessing heeft op een schitterende manier de spoken uit haar verleden verjaagd.

 | Reacties (0)Delen |
0 reacties:

Gelezen door: Edith Clabots (15 boeken)

De roman Alfred & Emily zou men een tweeluik kunnen noemen. Het eerste deel met de subtitel ‘Een novelle’ beschrijft het leven van haar ouders hoe zich dat zou kunnen hebben afgespeeld indien er geen Eerste Wereldoorlog was geweest en zoals zij hen dat zou hebben gegund. Het gefantaseerde verhaal is gebaseerd op situaties en karaktertrekken van bestaande mensen die de schrijfster inspireerden tot het creëren van fictieve personages.

Emily McVeagh is verpleegster aan het Royal Free (het Royal Free Ziekenhuis werd in 1828 opgericht door William Marsden, een jonge chirurg die op de gedachte kwam mensen gratis tot ziekenhuizen toe te laten, en woont op een flat samen met haar collega Daisy. Tot ze met de rijke en populaire dokter William Martin-White trouwt. Zijn ‘stand’ eist van haar dat ze niet meer uit werken gaat en noodgedwongen neemt ze de rol van gastvrouw op zich bij het organiseren van feestjes, dinertjes en muziekavonden.
Ze tracht af en toe aan dat leven te ontsnappen door weg te glippen naar de flat van haar vriendin waar ze zich meer thuis voelt dan bij haar afstandelijke man.

Wanneer William onverwachts sterft, blijft ze achter als vrije en welstellende vrouw, maar eenzaam en kinderloos. Emily blijkt goed te kunnen opschieten met kinderen en ze ontdekt dat ze talent heeft om verhaaltjes te vertellen en voor te lezen. Onder impuls van Daisy en andere vrienden besteedt ze haar kapitaal aan het oprichten van scholen voor arme kinderen uit de East End.
Alfred Tayler is een knappe jongeman van 19 jaar wanneer hun pad elkaar kruist. Hij speelt graag cricket en doet mee aan biljart- en snookerwedstrijden. Zowat heel zijn kindertijd heeft Alfred met de zonen van een boer gespeeld en hij beslist op de boerderij van hun vader te gaan werken, zeer tegen de zin van zijn ouders die eerder een carrière bij de bank voor hem in gedachten hadden. Hij bouwt een succesvol bestaan op als boer, trouwt met Betsy, een vriendin van Emily en ze krijgen twee zonen.
De levens van Alfred en Emily verlopen hier dus parallel, niet met mekaar, maar naast mekaar.

Het tweede deel met als subtitel ‘Twee levensverhalen’ is een relaas van hun echte leven – of zoals zij het zich herinnert – eerst in Perzië, dan in Zuid-Rhodesië en is veel minder rooskleurig en romantisch dan het eerste. Afred Taylor raakte zwaargewond tijdens de Eerste Wereldoorlog en stierf bijna tijdens de operatie waarbij zijn been werd geamputeerd. Hij leert de verpleegster Emily McVeagh kennen wanneer hij door haar liefdevol wordt verzorgd. Ze zullen zich enkele jaren in Perzië vestigen waar Alfred bij de bank werkt. Hij is een moedig man die niet als een invalide wil leven, maar de verschrikkingen van de oorlog, waarbij al zijn kameraden sneuvelden in Passchendaele, zullen hem blijven achtervolgen en jaren later zal hij nog steeds lijden aan wat men nu ‘posttraumatisch stresssyndroom’ noemt maar toen niet kende.

In 1924 vertrekken ze met hun gezin, dat inmiddels is uitgebreid met twee kinderen, Doris en Harry, naar Zuid-Rhodesië. Kort na hun aankomst op de ‘boerderij’, een lemen hut met een vloer van aangestampte aarde en een dak van gras, wordt Emily ziek. De sterke vrouw, die honderden gewonde soldaten verzorgde tijdens de oorlog, stort in. Velen vertrokken in die tijd naar Rhodesië om rijk te worden met het verbouwen van maïs. Maar vader wilde enkel genoeg geld verdienen om terug te kunnen keren naar Engeland, een boerderij te kopen en een Engelse boer te zijn. En moeder droomde ervan haar mooie leven, zoals zij dat kende in Perzië, op deze boerderij te kunnen voortzetten. Haar liefde voor muziek, belangstelling voor literatuur en politiek, haar mooie kleren, dit alles wilde zij delen met ‘mensen van haar stand’.

In plaats daarvan: een hut van modder, gordijnen van geverfde meelzakken, kasten en tafels van paraffinedozen. En nauwelijks water. Algauw zou blijken dat er van een terugkeer naar Engeland geen sprake kon zijn. Toch neemt moeder na een tijdje haar oud beroep weer ter harte en tracht zoveel mogelijk de zwarte bevolking van de streek medische hulp te verstrekken, waarbij de stethoscoop een populaire attractie wordt. Wanneer vader op zeker ogenblik aan diabetes blijkt te lijden, gaat het snel bergaf met hem en sterft hij.

Als de schrijfster terugblikt op die tijd, wordt ze duidelijk gekweld door de gedachte dat als haar vader in deze tijd was ziek geweest, hij veel beter had kunnen geholpen worden en met een goede medische begeleiding een volwaardig leven had kunnen leiden. Haar gevoelens ten opzichte van haar moeder zijn ondubbelzinnig negatief en het medelijden dat ze als kind voor haar voelt, verandert later in ergernis, boosheid en zelfs haat – een thema dat meermaals in haar vroegere werken tot uiting komt.

De boeiende verteltrant van Doris Lessing doet de lezer wegdromen naar beelden van lang vervlogen tijden, maar achter deze ‘vertelster’ schuilt een sceptische, scherpzinnige, analytische en maatschappijkritische vrouw die terecht wordt beschouwd als één van de grote auteurs van deze tijd.

 | Reacties (0)Delen |
0 reacties: