Vlucht uit Montaillou De reis van Claire en Napoleon naar Parijs

Gelezen door: André Oyen (3368 boeken)

Citaat: "‘Voor duiding hebben we kranten. Voor de waarheid moet je bij jezelf te rade.’"

Reeds door een novelle gekoppeld aan de heruitgave van De sperwer van Maheux, de grote cultbestseller van Prix Goncourtwinnaar Jean Carrière, toe te voegen liet Ton van Reen ons duidelijk weten dat hij een zwak heeft voor Frankrijk en zijn cultuur. Als journalist, onder meer voor de Volkskrant, reisde Ton van Reen de hele wereld af. In Afrika werd hij getroffen door de armoede en begon hij enkele projecten ter bestrijding van de armoede, waaronder de Stichting Lalibela in Ethiopië, die hij in 1999 samen met wijlen zijn zoon David oprichtte. In 1965 debuteerde hij met zijn gedichtenbundel Vogels. Vanaf dat jaar schreef Van Reen in totaal 32 luisterspelen voor de radio. Een jaar later verscheen zijn eerste roman: 'Geen oorlog'. Zijn eerste kinderboek, de verhalenbundel 'De toverring en andere heksenverhalen', kwam in 1985 uit. Hij schreef meer dan vijftig boeken: romans, verhalen, reisverslagen, gedichten en jeugdboeken. Bekend zijn de vier jeugdboeken over de Bokkenrijders: 'Ontsnapt aan de galg' (1986), 'Vurige ruiters' (1989), 'De gesel van het zwarte goud' (1992) en 'Het loon van de duivel' (1994). Deze boeken zijn in 1994 verfilmd tot de televisieserie De Legende van de Bokkenrijders. Zijn œuvre voor de volwassen lezer speelt zich deels af in Noord-Limburg, de streek waar Van Reen opgroeide. Bekend zijn onder meer de romans 'Het winterjaar' (1986), 'Roomse meisjes' (1990), 'Brandende mannen' (1997), 'Gevallen ster' (1999), de novelle 'Thuiskomst' (1988) en de verhalenbundel 'In het donkere zuiden' (1988). Deze werken werden in 2005 opgenomen in de verzamelbundel Rijke levens. De grote roman van Ton van Reen in dit genre is 'Gestolen jeugd' (2001), een titel die verwijst naar de ervaringen van enkele jonge mensen gedurende de oorlogsjaren in Limburg en Duitsland. Ook schreef hij het boek 'Vlucht voor het vuur', over de heksenprocessen in Limburg, dat in 1998 uitkwam. In 1988 kreeg Van Reen de Halewijn-literatuurprijs van de stad Roermond voor zijn complete œuvre. In 2002 ontving hij de Cultuurprijs van de gemeente Peel en Maas. In 2003 werd Ton van Reen benoemd tot Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw. Nog dit jaar verscheen van hem De Lichtverkoper, een ontroerende geschiedenis van de arbeiders in Maastricht die langzaam tot het inzicht komen dat ze hun armoede en hun rechteloosheid niet langer moeten accepteren. Het is de geschiedenis van een grote meerderheid van armen die niet of nauwelijks in hun bestaan kunnen voorzien. Het is ook het verhaal van de paupers die op straat leven, de bedelaars, de prostituees en de invaliden die kansloos zijn in een harde maatschappij. In zijn nieuwe roman Vlucht uit Montaillou vat hij de oorsprong van de huidige Franse cultuur en literatuur in de vorm van een mooi sprookje samen. Niet zomaar een sprookje, maar eentje dat de waarheid overschaduwt. In Vlucht uit Montaillou bouwt hij een heel verhaal op rond vroegere glories van Franse schrijvers, muzikanten en zelfs enkele politici die blijven voortleven in de gemeenschappelijke herinneringen, in een zwaar gehavend Pantheon want voor de huidige Franse president heeft cultuur geen prioriteit. Een van de bewoners van het bouwvallige Pantheon is Brigitte Bardot. “Het ministerie van Cultuur subsidieert alleen nog dorpsfanfares en militaire muziekkorpsen”, zo beklaagt ze zich. Ook de hoofdpersoon uit het boek, Boris Vian, heeft een plaats weten te bemachtigen in dit Pantheon. Als overleden schrijver is hij immers nog niet vergeten door het volk. Boris Vian was een Franse schrijver, dichter, tekstschrijver, zanger, criticus en jazzmuzikant (trumpetist). Als ingenieur bij de Central School was hij ook scenarist, vertaler (Anglo-Amerikaans), docent, acteur en schilder. Boris Vian heeft zowat elk literair genre verkent: poëzie, document, kronieken, nieuws. Hij heeft ook toneelstukken, liedjes en screenplays geschreven. Zijn werk is een mijn waarin in de 21e eeuw nog steeds nieuwe manuscripten worden ontdekt. Zijn literaire werk, weinig gewaardeerd tijdens zijn leven, werd al in de jaren zestig en zeventig, als van mei 68, door jonge mensen geprezen. "Het Schuim der dagen", in het bijzonder met zijn woordspelingen en sleutelfiguren, heeft hem tot een ware mythe gemaakt. Het is nu een klassieker die wordt bestudeerd in hogescholen en middelbare scholen. Deze befaamde en onsterfelijke Franse schrijver zit op het terras van Café La Coupole in Parijs, een plek waar schrijvers en kunstenaars graag vertoeven. Zijn oog valt op een bericht in de krant. ‘Bij het plaatsje Montaillou heeft een beer de wolven verjaagd die het 17-jarige herderinnetje Claire Soubirous dreigden aan te vallen. De beer liet het meisje met rust.’ Boris leest het summiere bericht drie keer. Het ontroert hem. Beren zijn z’n lievelingsdieren. Ze hebben het uiterlijk van knuffels en het innerlijk van prijsvechters. Zal hij een boek kunnen schrijven met in de hoofdrol een beer? Een beer met menselijke eigenschappen, die ook nog Napoleon blijkt te heten. Hij pakt een lijntjesschrift uit zijn tas en schroeft de dop van zijn pen. Opeens is het er weer, na lange jaren, het geluk en de roes van het schrijven. Het eerste hoofdstuk waarin de beer Napoleon en Claire besluiten op reis te gaan naar Parijs, vloeit als vanzelf op het papier. Aan zijn tafeltje op het terras van La Coupole schrijft Boris elke dag een hoofdstuk, vaak in het bijzijn van schrijvers en lezers. Al vlug ontdekt men dat wat Boris schrijft ook in het echt gebeurt. De pers duikt er massaal op. Frankrijk staat aan de vooravond van een nieuwe revolutie. De toekomst van het land vloeit uit de pen van Boris. In zijn schitterende boek ‘Vlucht uit Montaillou’ laat Ton van Reen dode bekende Franse schrijvers zoals Sartre, Camus, De Beauvoir, Le Roy Ladurie (Montaillou) herleven en introduceert hij voor Nederlandstaligen jonge bekende en minder bekende groten van de Franse literatuur zoals Michel Houellebecq, Florian Zeller en dergelijke. Zoals immer weet Ton Van Reen zich op een benijdenswaardige vlotte manier in zijn personages in te leven. Hij laat Boris Vian, zijn werk en zijn leven ingebed in een stuk belangrijke Franse geschiedenis, ongelooflijk mooi herleven.

 | Reacties (0)Delen |
0 reacties: