Kantelaars van de sixties

Gelezen door: André Oyen (3508 boeken)

• Leeftijdsgenoten die mij interviewen doen vaak hun best om alles wat ik vertel in het belachelijke te trekken. Doen zij dat niet, dan verloochenen ze zichzelf. Uiteindelijk zijn zij degenen die verzaakt hebben. Ik denk wel eens: die oude zeikerds, die leeftijdsgenoten van mij. Ze denken weer in de zeden en gewoonten van hun vroege jeugd, de fiftiesmentaliteit. En dan die opnaaierij: die hippies, dat waren een stelletje junkies. Dat moet je niet serieus nemen. Ik heb er een rijmpje over geschreven: Armand • • Patrick Bakkenes (1985) is schrijver, dichter, spoken word artist en projectmanager. Hij treedt regelmatig op, vaak instrumentaal begeleid door muzikanten. Samen met Wim Bakkenes schreef hij, na diepgravend archiefonderzoek, het boek Bakkenes; Een studie naar ontstaan, genealogie en verspreiding van deze Nederlandse familienaam. Patrick Bakkenes gaf twee dichtbundels uit in eigen beheer en momenteel werkt hij aan een nieuw boek, eveneens gerelateerd aan de Sixties. De fameuze revolutiemaand mei (19)’68 l was de maand van de grote sloop. Kerk, gezin, economie, onderwijs: het moest allemaal tegen de vlakte. Overal kwamen studenten op straat en schreeuwden ze het oude bestel omver. Al snel kregen ze steun van de arbeiders. Het begon in Frankrijk en sloeg over naar Spanje, Griekenland, Duitsland, Nederland en Tsjechoslovakije. Ook Vlaanderen deed mee. • De kiem van de protestbeweging ligt in Amerika. In 1967 braken daar de eerste anti-Vietnambetogingen uit. De jeugd wilde geen oorlog meer, de jeugd wilde peace. Dat Vietnamprotest sloeg over ... • Zo dubbel is ook wat er rond 1968 gebeurde. Daaruit sprak veel ongenoegen over het structurele onrecht in de wereld, met als symbool de almaar escalerende, elke avond in het tv-journaal breed uitgemeten oorlog in Vietnam. Die gruwel suggereerde dat er moreel toch iets mis was met de Verenigde Staten, de leider van het Vrije Westen, die onze rijkdom en beschaving beschermde tegen de roden, ons de Amerikaanse keuken had geschonken en naar wie we de filet américain hadden genoemd. De oorlog gold als het symbool van alle andere sociale, economische en politieke onrecht. Maar toch waren het niet in de eerste plaats de slachtoffers daarvan, de verworpenen der aarde of de proletariërs aller landen die voorop liepen in de betogingen. Medio mei 1968 trokken in Parijs wel massa’s arbeiders mee de straat op en kwam het in heel Frankrijk tot een algemene staking. Zelfs het filmfestival van Cannes, met al zijn chichi, werd afgelast. Maar eind juni al gaf Jean-met-het-stokbrood bij vervroegde verkiezingen wel een overweldigende meerderheid aan de rechtse partij van president Charles De Gaulle, de pispaal van het meiprotest De brede, bijna wereldomspannende beweging die nu ‘mei ‘68’ wordt genoemd, is dan ook het product van het optimisme, in zekere zin zelfs van het ongeduld. Niet les misérables, maar juist zij die nog alles te verwachten hadden, in de eerste plaats de studenten, waren er de motor van. ‘68 wortelt tenslotte niet in een crisis, maar in een hoogconjunctuur, de golden sixties. Zeker de Belgen mochten optimistisch zijn. In dat decennium groeide de economie gemiddeld met een solide vijf procent per jaar, drijvend op goedkope energie, een demografische boom, een uitstekende infrastructuur, voortreffelijk onderwijs, sociale harmonie, buitenlandse investeringen en, toen de lokale arbeidsmarkt te krap werd, ‘gastarbeiders’ uit Noord-Afrika en Turkije. • Enkele jaren eerder was de anticonceptiepil op de markt gekomen. En die werkte als een brandversneller voor de seksuele omwenteling die in het begin van de jaren 50 al was aangezwengeld door de ook in Europa als de bliksem verspreidde studies van de Amerikaanse seksuologen Alfred Kinsey, William Masters en Virginia Johnson. • In Kantelaars van de Sixties wordt in twaalf intrigerende interviews met Nederlandse activisten, kunstenaars en politici, een blik geworpen op de vraag: waaruit bestaat de zogenoemde erfenis van dat iconische tijdperk, de ‘Sixties’? Die erfenis is nog steeds een actueel punt van discussie. Wij plukken namelijk vandaag de dag nog steeds de, volgens sommigen wrange, vruchten daarvan. Aan het woord komen Louis van Gasteren, Arie van der Zwan, Hedy d’Ancona, Willem de Ridder, Marjolein Kuijsten, Roel van Duijn, Hans Plomp, Iris de Leeuw, Bunk Bessels, Phil Bloom, Armand en Marius Ernsting. Gedurende de jaren zestig waren zij betrokken bij de totstandkoming van significante maatschappelijke en culturele kantelingen binnen de bestaande orde. Kantelingen waarvan de echo tot op heden doorklinkt. Vijftig jaar later kijken ze terug. • In het eerste deel van de interviews vertellen deze kantelaars over hun spraakmakende activiteiten tijdens de jaren zestig op maatschappelijk, artistiek of emancipatorisch vlak. . Dit geeft, naast inzicht in hun beweegredenen, een beeld van het tijdperk en de omstandigheden waarin ze leefden en opgroeiden. Het tweede deel van de interviews gaat in op de persoonlijke en maatschappelijke impact van de ‘Sixties’. Wat vinden de kantelaars van de uitwerking die de jaren zestig hebben gehad op henzelf en op de Nederlandse samenleving? En wat is dan precies die uitwerking? Wat zien zij als opvallende verschillen met de huidige tijd? Staan ze nog achter hun besluiten van destijds, of zijn er zaken die zij nu verwerpen? • Toch rechtvaardigt dat de haastige vergelijking niet - en nog minder de gelijkschakeling - van elk protest met '68. Veertig jaar later is de context radicaal veranderd. De wereld van de Koude Oorlog is weg, net zoals de scholen en fabrieken niet meer ingericht zijn als barakken, net zoals de autoritaire vakbonden weg zijn, het homobashen of de verplichting aan vrouwen om hun echtgenoten de toestemming te vragen om te gaan werken of een bankrekening te openen. Die wereld is vervangen door een multilaterale wereld, met aids, werkloosheid, energie- en klimaatcrisissen, enzovoort. Laat ons dus nieuwe generaties de kans geven om hun eigen gevechten en verlangens te bepalen. •

 | Reacties (0)Delen |
0 reacties: