Oorlog en terpentijn

Gelezen door: Alicia Welvaert (1 boeken)

Het hele verhaal rond 'Oorlog en Terpentijn' spraak mij zeer aan, de kleinzoon die schriften krijgt van zijn grootvader en hiermee een bestseller schrijft. Het leek me allemaal maar een beetje opgeblazen, maar toch besloot ik om 'Oorlog en Terpentijn' te lezen. Het boek is opgesplitst in 3 delen. Deel 1 bestaat uit het leven in Gent begin 20e eeuw dan hebben we de 'Groote Oorlog' en tot slot zien we nog hoe het leven na de WO I eruit ziet. Mijn favoriet deel was het deel dat zich in Gent afspeelde, omdat het zeer goede beschrijving geeft van hoe men 100 jaar geleden leefde. De schrijfstijl van de auteur is ook perfect, vrij poëtisch, om dit te beschrijven. Toch zijn de andere 2 delen ook niet te verwaarlozen, maar deze kunnen af en toe een beetje langdradig zijn omdat er heel erg lange zinnen worden gebruikt waarbij je als lezer soms de draad wat kwijt raakt. 'Oorlog en Terpentijn' is zeker een boek dat je een keertje moet gelezen hebben, omdat het voor een deel ook biografisch is, maar ook omwille van de beschrijving van het leven tijdens en voor WO I.

 | Reacties (1)Delen |
1 reacties:
Isabelle van vaerenbergh op 15 maart 2017:
Beste Alicia Ik vind dat je volkomen gelijk hebt over het feit dat je oorlog en terpentijn zeker eens moet gelezen hebben! We verschillen enkel van mening bij de schrijfstijl. Dat Stefan beschikt over een geweldige schrijfstijl staan vast, maar ik vond dat hij op sommige momenten overdreef. Het verhaal komt daardoor een beetje stil te staan en dat ergerde me op sommige momenten. Des ondanks vond ik het een geweldig boek dat op de perfecte manier weergeeft hoe het er in die tijd aan toe ging. Verder vond ik het beste boek (dat ik tot nu toe heb gelezen) van dit genre. Normaal gezien lees ik dit soort boeken niet graag maar daarop is dit boek zeker een uitzondering. Kortom het is een prachtig boek!

Gelezen door: Norbert De Meyer (136 boeken)

Citaat: "Zo was deze paradox de constante van zijn leven: heen en weer te worden geslingerd tussen de militair die hij noodgedwongen was geweest en de kunstenaar die hij had willen zijn. Oorlog en terpentijn."

In de aanloop naar de herdenking in 2014 van het begin van de Groote Oorlog komt Stefan Hertmans op de proppen met het verhaal van zijn grootvader Urbain, zoals het hem werd overgeleverd in de vorm van een paar dagboeken in diens zwierige handschrift. Straffe verhalen, gruwelijke beelden van de Eerste Wereldoorlog die het gezicht van de wereld drastisch zouden veranderen. Voor de auteur was het een tour de force om daar dit boek uit te distilleren en laat het meteen gezegd zijn: hij is daar met bravoure in geslaagd. De roman werd in drie delen opgesplitst en bestrijkt niet alleen de afgrijselijke, onmenselijke gebeurtenissen toen de Duitsers ons land binnenvielen, maar nog afschuwelijker waren de gevechtstaferelen aan de IJzer.

In deel 1 schetst Hertmans een indringend beeld van het leven eind 19de, begin 20ste eeuw, de levensomstandigheden in het Gentse worden fraai uit de doeken gedaan, met veel empathie, een vleugje melancholie en een tikkeltje weemoed. Waarom niet. Terloops: de natuurbeschrijvingen die doorheen het hele verhaal gevlochten worden, zinderen van een intense schoonheid.

In deel 2 komt Céline op de proppen, de moeder van Hertmans grootvader Urbain, die een prominente rol krijgt. Haar bezorgdheid om haar gezin en vooral om haar oudste zoon Urbain is grenzeloos. Ze gaat hem zelfs opzoeken aan het front. Tijdens de Groote Oorlog waarde de dood altijd in de buurt. Urbain zag zijn makkers voor zijn ogen creperen of aan flarden schieten, maar lang daarvoor en vooral na de oorlog is zijn levenspad niet met rozen bezaaid. Het veel te vroege afsterven van zijn astmatische vader, de slechte verstandhouding met zijn legeroversten, het verlies van zijn moeder, de dood van zijn grote liefde Maria Emelia, zijn min of meer gepushte huwelijk met haar zus… laten krassen achter op zijn ziel.

In het derde deel tuimelt Hertmans van de ene verrassing in de andere, onder meer dat zijn grootvader Urbain geen zondagsschilder was, maar veel meer in zijn mars had op dat gebied. Zijn zoektocht naar de plekken van zijn grootvaders verleden brengt nog aardig wat verbloemde zaken aan het licht.

Dit verhaal laat zich niet in deze enkele lijnen persen, daar is het te veelomvattend voor. Lezend was een oorlog nooit zo dichtbij. Ik werd van de eerste bladzijde bij het nekvel gegrepen en die beklemming zou me niet loslaten voor ik het boek uit had. Lang zal de film van deze gebeurtenissen door mijn hoofd spoken. Dat is meteen de grootste verdienste van dit waargebeurde verhaal, waarmee de klinkklare onzin van welke oorlog ook nog eens wordt uitvergroot. Ik heb geen glazen bol, maar ik ben er zeker van dat in de loop van de komende maanden Hertmans voor dit boek een of andere bekroning wacht. Wedden? En verdiend.

 | Reacties (0)Delen |
0 reacties:

Gelezen door: Rony Borghart (81 boeken)

Op het einde van zijn leven heeft de grootvader van Hertmans hem twee schriftjes gegeven waarin hij aan zijn memoires was begonnen. Aan de hand van dit materiaal heeft Hertmans zijn boek, eigenlijk de getuigenis van zijn opa, geschreven in drie hoofdstukken. Eén: Grootvaders jeugd als kind in een doodarm Gents gezin. Het leven van eenvoudige katholieke mensen in de Belle Epoque (what’s in a name). Schriftje één heeft hij omgewerkt tot een laat naturalistisch verhaal met hedendaags commentaar. Twee: Het soldatenleven tijdens de grote oorlog. Een rechtstreekse postume getuigenis van een Vlaams soldaat in het Belgische leger. Het dagelijkse soldatenleven, zijn gevechten en heldendaden, zijn verwondingen en herstelperiodes, de wreedheid, de gruwel, het lijden,... Het schriftje twee waarin hij zijn grootvader gewoon aan het woord laat. Drie: Aan de hand van enkele flarden in schriftje twee over het interbellum, de herinneringen van de auteur, de getuigenissen van familieleden en kennissen, opzoekwerk, reconstrueert de schrijver het leven van zijn grootvader na 14 – 18 met de nadruk op de grote, verloren liefde van de man en zijn vlucht in de schilderkunst. Een aangrijpende, goed geschreven, geromantiseerde documentaire. Verplichte literatuur.

 | Reacties (0)Delen |
0 reacties:

Gelezen door: Fons Mariën (130 boeken)

Stefan Hertmans kreeg in de jaren '80 van zijn grootvader (langs moeders kant) Urbain Martien een dagboek. Hij liet het jarenlang gesloten liggen. Later nam hij ter hand en ontdekte dat zijn grootvader schreef over zijn armoedige jeugd in Gent in de jaren 1900, zijn deelname als (front-)soldaat aan de gruwelijke Wereldoorlog I, en nadien over de pijn van het verliezen van een geliefde aan de Spaanse griep. Hertmans gebruikt dit dagboek als basis voor zijn boek over het leven van zijn grootvader, die als niet onverdienstelijk amateurschilder probeerde met de spoken van het verleden om te gaan. Een heel pakkend en boeiend boek ! Het opent de ogen van de eigentijdse lezer op het harde leven hier zowat een eeuw geleden. Meesterlijk geschreven. Speelt zich grotendeels af in en om Gent, met uitzondering van de oorlogsjaren (dus niet Nieuwpoort zoals hier getagd!).

 | Reacties (1)Delen |
1 reacties:
Alicia Welvaert op 15 maart 2017:
Een mooi boek met een realistische weergave van het leven begin 1900. Heb het met veel plezier gelezen...

Gelezen door: André Oyen (2774 boeken)

Citaat: "Er leeft een drang in mij om alles op te schrijven, maar daarvoor ontbreekt de tijd.Ik mijmer soms over hoe we hier uit zullen komen, of ik maak schetsen met de zwartgeroete punt van een droge twijg.Het kalmeert me tekenen."

Bij zijn overlijden in 1981 liet Urbain Martien, de grootvader van Stefan Hertmans (°1951) twee volgeschreven schriften na, waarin hij zijn eigen levensverhaal had opgetekend.. In datzelfde jaar maakte kleinzoon Hertmans trouwens zijn debuut als schrijver. Maar de de schriften bleven jarenlang in een lade liggen en in het kader van de herdenkingen van de Eerste Wereldoorlog vond Stefan het wel gepast om iets met het verhaal van zijn grootvader te doen. Door de verhalen uit zijn jeugd die grootvader vertelde vermoedde Stefan Hertmans al dat de inhoud zeer confronterend kon zijn. Het leven van zijn grootvader bleek getekend door armoedige jeugd in het Gent van voor 1900, door gruwelijke ervaringen als frontsoldaat in de Eerste Wereldoorlog en door een jonggestorven grote liefde en daar doorheen baande zich een passie voor de schilderkunst die hij van zijn te jong overleden vader geërfd had. Zijn moeder Céline was een sterke vrouw van betere komaf die tegen de zin van haar familie trouwt, met een armoedige en ziekelijke schilder en restaurateur van vrome fresco’s in parochiekerken. Zoontje Urbain vergezelt hem tijdens zijn werk in tochtige en kille kerken. Urbain werkt later als kind in een ijzergieterij en volgt daarna de militaire school. In 1914 neemt hij deel aan de Belgische veldtocht, de veldslagen bij Tienen en Schiplaken en de stabilisering van het front aan de IJzer. Oorlog en terpentijn bestaat uit drie delen. In het eerste en derde deel is de kleinzoon aan het woord. In het tweede deel vertelt de grootvader, de soldaat en schilder Urbain Martien, zelf over zijn herinnering aan de Eerste Wereldoorlog. Als schilder moet Martien niets hebben van de moderne schilders die terpentijn gebruiken alsof het water is en niets weten van 'eigenhandig fijngestampt pigment, van fijne lijnolie of het aanblazen van siccatief. Door Hertmans' beeldende stijl en oog voor detail ontstaat een rijk portret van de tijd waarin zijn grootvader opgroeide. De kleinzoon staat ook stil bij zijn eigen worsteling als schrijver. Het lijkt hem een onmogelijke opdracht de 'ouderwetse zwier' in de stijl van zijn grootvader te evenaren zonder gekunsteld over te komen. Uiteindelijk is Oorlog en terpentijn een meesterwerk van een boek geworden waarin Stefan Hertmans, op zijn eigen onnavolgbare manier het bronmateriaal van zijn grootvader doorweeft met eigen research en herinneringen. Een heel boeiend en ontroerend boek is het eindresultaat.

 | Reacties (0)Delen |
0 reacties:

Gelezen door: Marie-Paule Jacobs (7 boeken)

Ken je dat gevoel als je een kostbaar, fragiel familiestukje uit een oud doosje haalt en het langzaam -laagje voor laagje- uit het zijdepapier wikkelt? Gewoon om dat stukje verleden nog eens te voelen, zien, ruiken, ... om even, heel even nog eens in de nabijheid van wie je dierbaar was te kunnen zijn? Dat was het gevoel dat ik had bij het lezen van dit prachtige boek. Gaat dit verhaal over WO 1 en de verschrikkingen van de loopgraven aan de Ijzer? Zeker. Maar dit boek gaat over zo veel meer: over de teloorgang van een heel tijdperk, een beschaving, een manier van mens zijn, die 'slechts' honderd jaar achter ons liggen. Maar bovenal gaat dit boek over wat een mens maakt tot wat hij uiteindelijk wordt, in de werkelijkheid, maar vooral in de herinnering van wie na hem komt en zich die mens met oneindig veel liefde, mededogen en begrip herinnert.

 | Reacties (0)Delen |
0 reacties:

Gelezen door: Inge Der Kinderen (1 boeken)

Het boek grijpt naar de keel. Een stuk Belgische geschiedenis word levendig gehouden voor de toekomstige generaties. Dit stuk Belgische geschiedenis mag absoluut niet verloren gaan.

 | Reacties (0)Delen |
0 reacties:

Gelezen door: Majo de Saedeleer (36 boeken)

Het boek grijpt naar de keel. Een stuk Belgische geschiedenis word levendig gehouden voor de toekomstige generaties. Dit stuk Belgische geschiedenis mag absoluut niet verloren gaan.

 | Reacties (0)Delen |
0 reacties:

Gelezen door: Peter Geiregat (313 boeken)

Citaat: "De dagen regen zich aaneen, we werden heen en weer geslingerd tussen plots alarm en urenlange stilte waarin alles pais en vree leek."

Dit aangrijpende boek kent een lange aanloop die soms een beetje verwarrend en heel erudiet overkomt. Aan dit boek is heel veel research voorafgegaan. De auteur vertelt aanvankelijk over zijn grootvader, de ouders van zijn grootvader en ook over zichzelf. Je moet als lezer goed opletten wie er aan het woord is. Zoals gezegd blijft dit een boek dat je traag en genoegzaam kan lezen. De jonge knaap die vol vervoering naar zijn vader kijkt die fresco's aan het restaureren is. De astma van zijn vader, de vroege dood. Dit tekent al snel het leven van een jongeman, die na vier jaar militaire opleiding nauwelijks een adempauze krijgt of hij wordt gemobiliseerd om tegen de Duitsers te vechten. In het leger wordt hij geconfronteerd met Franstalige officieren die lak hebben aan de Vlamingen. De Groote oorlog vormt het hart van het boek. Het is nauwelijks te vatten voor mensen van onze generatie wat een verschrikking dit moet geweest zijn. Tientallen bladzijden worden we erin meegesleurd, enkel onderbroken door de herstelperiodes in Engeland en Frankrijk nadat 'de grootvader' gewond geraakt is. Na de oorlog moet hij een burgerleven aanvatten, wordt algauw verliefd op een burgermeisje die heel jong sterft. Gewend om orders op te volgen luistert hij naar de vraag van zijn schoonvader om met zijn oudste dochter te trouwen. Er ontstaat een huwelijk van innige vriendschap, maar zijn grote liefde blijft sluimeren. Dit komt finaal tot uiting als een schilderij op zolder gevonden wordt van een naakt, zogezegd een kopie maar met het gezicht van zijn eerste vrouw, net zoals zijn vader zijn gezicht verwerkt heeft bij het restaureren van fresco's. Het boek deint uit in een langzaam ouder worden, met nadruk op het schildertalent van zijn grootvader, de strijd met zijn oorlogsverleden, de eeuwige treurnis om zijn eerste vrouw. Is dit boek nu gebaseerd op de memoires van zijn grootvader of maakt het integraal deel uit van de fantasie van Hertmans? Het maakt niet uit. Dit boek is een aanrader wat mij betreft.

 | Reacties (0)Delen |
0 reacties:

Gelezen door: Jeanne Tielen (88 boeken)

Citaat: "Ze zitten, ze zwijgen, ze zuchten, ze kuchen, ze slikken iets weg, ze nemen nog maar een slok, ze zeggen Ja ja, mens, het is wat hè, het leven. De in hun schoot rustende handen, ik zie ze voor me, de ene knoestig met vuile nagelriemen, de andere fijn of bleek. Maar ik kan ze niet tekenen zoals mijn grootvader dat kon. ..."

Met veel liefde en respect geschreven biografie van de grootvader van de auteur. Het hele verhaal wordt doorspekt met herinneringen die de grootvader zelf heeft genoteerd in zijn dagboeken. Zijn leven voor tijdens en na 'Den Grooten Oorlog' grijpt naar de keel en ontroert immens.

 | Reacties (0)Delen |
0 reacties:

Gelezen door: Noël Gybels (362 boeken)

Eindelijk deze bestseller gelezen en uitgebreid genoten van dit meeslepend en vaak ontroerend verhaal. Aangrijpende kijk op het leven van een grootvader en z'n leven. Dat leven wordt getekend door bittere armoede in de kinderjaren en vooral ook door de gruwelijke oorlogsbelevenissen. Fijne stijl voor een liefdevolle blik op wat voorbij is, maar zeker niet mag vergeten worden.

Eigenlijk leert dit boek ons vooral een les : zorg ervoor je ouders en grootouders grondig te leren kennen voor ze verdwenen zijn, want spijt komt meestal te laat... Alleen jammer dat de bijgevoegde foto's zo klein en vaak onduidelijk zijn weergegeven.

 | Reacties (0)Delen |
0 reacties:

Gelezen door: Lize (31 boeken)

Citaat: "Geleidelijk ontvouwde de tijd voor mij het geheim van mijn grootvader – dat lange leven waarvan het grootste deel een naspel was geweest, een epiloog bij nog haast middeleeuwse kinderjaren, een van gruwelen vervuld jong mannenleven, een na de oorlog gevonden en verloren grote passie, het verhaal van zijn taaie berusting, zijn pijnlijke onthouding, zijn kinderlijke moed, de innerlijke gevechten tussen vroomheid en verlangen, eindeloos geprevelde gebeden, geknield, de hoed naast hem op een kerkstoel, het witomkranste hoofd gebogen voor de talloze heiligenbeelden en flakkerende kaarsen in schemerige godshuizen – het gepassioneerde levensgevoel van een wereld waarvan aan de buitenkant niets opwindends was te zien."

Ik had al zoveel positieve dingen over dit boek gehoord en gelezen dat ik dacht dat het gewoon niet slecht kon zijn, maar het viel mij toch serieus tegen. Je kan het boek eigenlijk opdelen in 3 grote delen: voor WO I, tijdens WO I en na WO I en zo ingedeeld ga ik het boek ook bespreken en beoordelen.

Het eerste deel speelde zich dus af voor de eerste wereldoorlog en begint met de “geschiedenis” van de grootvader. Ik vond dit deel veel te langdradig en vroeg me af waarom hij dit deel geschreven heeft. Misschien eerder voor hem zelf om zijn geweten te sussen? In ieder geval, voor mij moest het dus niet zo uitgebreid zijn waardoor het saai werd en dit was wel degelijk het geval. Voor dit deel geef ik 1 ster.

Het tweede deel is het verhaal van tijdens de Eerste Wereldoorlog en dat stak er voor mij met kop en staart bovenuit. Om eerlijk te zijn heb ik nog niet veel boeken gelezen over de oorlog en vond ik dit dus echt wel interessant, gruwelijk en aangrijpend tegelijk. Voor mij krijgt dit deel 4 sterren.

Het derde deel ging over de periode na de oorlog. Zijn liefde voor zijn eerste vrouw die dan jong komt de overlijden waardoor hij ‘moet’ trouwen met haar zus. Dit deel heb ik niet uitgelezen, ik vond het er bijgehaald om het boek nog een beetje langer te maken en vond het dus geen enkel nut meer hebben. Dit deel geef ik 2 sterren.

 | Reacties (0)Delen |
0 reacties:

Gelezen door: Patrick Bellis (10 boeken)

Citaat: "Over het rimpelloos voorbijglijdende water weerkaatste het zachte roepen van bosduiven in de avond. In de weke modder zag ik verse afdrukken van een vrouwenschoen en kindervoeten. Maar het land leek volledig verlaten. Koeien en paarden stonden hier en daar verloren in de lege velden. "

Dit boek gaf me een nieuwe kijk op de verschrikkingen in de loopgraven aan de Ijzer. Hoe de soldaten er als beesten leefden, zonder hygiëne, gebruikt als kanonnenvlees. Toch wordt er in het dagboek van Urbain Martien ook regelmatig verwezen naar de schoonheid van de natuur die er ooit was en door bepaalde geuren of kleuren wordt opgeroepen. Het tweede deel in het boek sprak me het meest aan omdat het de situatie in de loopgraven zo goed weergeeft. Deel één en drie geven een beschrijving van wat er daarvoor en daarna met Urbain Martien gebeurde. Deel één beschrijft zijn jeugd in Gent, de gezinssituatie, zijn werk in de ijzergieterij en het respect voor het werk van zijn vader. Ook zijn geloof speelt een belangrijke rol doorheen zijn leven. Deel drie beschrijft het leven na "De groote oorlog" en laat goed aanvoelen hoe veel van de soldaten deze oorlog de rest van hun leven hebben meegedragen, dikwijls niet in staat om er over te praten.

Dit mooi geschreven boek geeft stof tot nadenken over wat oorlog teweeg kan brengen en zal me bij mijn volgend bezoek aan "de Vlaamsche velden" hier zeker nog meer doen bij stilstaan. Het heeft een tijdje geduurd voor ik aan het boek begonnen ben, maar na het lezen weer een boek in mijn hoofd waar bepaalde passages zullen van blijven hangen. Voor mij meer dan de moeite waard.

 | Reacties (0)Delen |
0 reacties:

Gelezen door: simon d'hoest (3 boeken)

Na een zeer moeilijk begin, komt het verhaal over Stefan Hertmans' grootvader langzaam op gang. Het verhaal komt halverwege in een kleine dip, maar na even worstelen komt men vlug weer aan een leuker stuk. Een pakkend einde en zeker een aanrader voor leeftijdsgenoten.

 | Reacties (0)Delen |
0 reacties:

Gelezen door: Lydia (177 boeken)

Het belangrijkste over dit boek is al geschreven door anderen. Mij sprak het heel erg aan omdat mijn beide grootvaders gevochten hebben in Wereldoorlog I achter de Ijzer. Zij zaten in dezelfde 'compagnie' en zijn allebei gewond geraakt. Ik herinner me nog goed de littekens die ze ons (kleinkinderen) lieten zien. Over de oorlog zelf hebben ze nooit verteld....

 | Reacties (0)Delen |
0 reacties:

Gelezen door: bram (1 boeken)

Ik vind het boek OORLOG EN TERPENTIJN een zeer mooi boek. het is een meeslepend verhaal over het leven van de grootvader van Stefan Hertmans. Eerst worden zijn kinderjaren beschreven: hij groeide op in armoede en werkte als kind in een staalfabriek. Het boek is vloeiend geschreven en zeer aangenaam om te lezen. Een echte aanrader!

 | Reacties (0)Delen |
0 reacties:

Gelezen door: Merel (1 boeken)

Stefan vertelt het verhaal van zijn grootvader op een heel mooie manier. Het boek is erg meeslepend, zeker als je weet dat het geen fictie is. Oorlog en terpentijn is heel aangenaam om te lezen en een absolute aanrader!

 | Reacties (0)Delen |
0 reacties:

Gelezen door: Febe Triest (1 boeken)

Dit is het eerste boek dat ik gelezen heb van Stefan Hertmans. Het is zeker een aanrader. In het eerste en derde deel is het boek soms wat langdradig, maar dat maakt het tweede deel meer dan goed. Het is een beklijvende beschrijving van het leven aan het front. Wat het boek ook onderscheidt van andere oorlogsverhalen is voor mij dat het hoofdpersonage, Urbain, niet als een overdreven dappere held wordt afgebeeld, die de meest onmogelijke situaties overleeft. Urbain is een held, net zoals alle soldaten die vochten aan het front. Daar is geen overdrijving bij nodig.

 | Reacties (0)Delen |
0 reacties:

Locatie: Nieuwpoort